Wat is lenssclerose precies?
Je ooglens zit achter je iris, de gekleurde rand van je oog. Deze lens werkt als een focusser. Hij buigt het licht dat je oog binnenkomt, zodat het perfect op je netvlies terechtkomt. Dit scherpe beeld maakt zien mogelijk. Naarmate de jaren verstrijken, verandert de structuur van deze lens. Dit proces noemen we lenssclerose.
Letterlijk betekent sclerose ‘verharding’. Jouw ooglens wordt geleidelijk harder en minder flexibel. Vroeger had je misschien geen moeite met dichtbij kijken. Je ogen pasten zich moeiteloos aan. Dit vermogen tot aanpassen heet accommodatie. Door lenssclerose neemt deze flexibiliteit af. Dit maakt het moeilijker om scherp te stellen op objecten dichtbij.
Het is belangrijk te weten dat lenssclerose iets anders is dan staar, hoewel ze vaak samen voorkomen. Staar (cataract) maakt de lens troebel, waardoor het zicht wazig wordt en kleuren vervagen. Lenssclerose gaat primair over de hardheid en de verminderde focusmogelijkheid. Toch zien veel mensen deze veranderingen tegelijkertijd optreden.
De natuurlijke ontwikkeling van jouw ooglens
Vanaf je geboorte verandert je lens continu. In het begin is de lens zacht en elastisch. Dit zorgt voor een uitstekend zicht op alle afstanden. Rond je veertigste of vijftigste merk je de eerste effecten van ouderdomsverziendheid, wat vaak hand in hand gaat met de beginnende lensverharding. Je hebt dan meer leesbrilsterkte nodig.
De mate waarin lenssclerose optreedt, verschilt per persoon. De snelheid waarmee de lens verhardt, hangt af van verschillende factoren. Je genen spelen een rol, net als levensstijlkeuzes. Dit proces is onvermijdelijk, maar je kunt wel manieren vinden om ermee om te gaan en jouw dagelijks leven prettig te houden.
Hoe merk je dat je last hebt van lenssclerose?
Je lichaam geeft vaak duidelijke signalen af. Lenssclerose staat ook wel bekend als staar op ogen, de aandoening waarbij de lens van het oog langzaam vertroebelt. Je hoeft niet te wachten tot je merkt dat autorijden ’s nachts lastig wordt. Let op de subtiele verschuivingen in jouw dagelijkse visuele ervaringen. Herken je jezelf in deze punten?
• Je moet je leesbril steeds verder weg houden om scherp te zien.
• Lezen bij weinig licht wordt een echte uitdaging.
• Je hebt meer licht nodig om kleine details waar te nemen.
• Je merkt dat je af en toe twee keer moet knipperen om een beeld scherp te krijgen.
• Je ogen voelen sneller vermoeid aan na langdurig dichtbij werk, zoals na het lezen van een krant of werken achter de computer.
Wanneer je deze symptomen herkent, is het verstandig een afspraak te maken bij de opticien of oogarts. Zij kunnen met speciale tests bepalen hoe flexibel jouw lens nog is en welke correctie je nodig hebt voor helder zicht op alle afstanden.
VIDEO: Lenzen voor staaroperaties: uitleg over de verschillende lensopties #cataract
Het verschil met andere oogaandoeningen
Mensen verwarren lenssclerose soms met andere aandoeningen die het zicht beïnvloeden. Het is nuttig om de nuances te begrijpen:
Ouderdomsverziendheid (Presbyopie): Dit is de functionele term voor het verlies van accommodatievermogen, grotendeels veroorzaakt door de hardheid van de lens (lenssclerose).
Staaraandoening (Cataract): Zoals eerder genoemd, maakt dit de lens troebel. Je ziet dan alsof je door een vuile ruit kijkt. Lenssclerose gaat over de hardheid en focus, niet direct over de helderheid. Voor meer details over dit fenomeen, lees over harde staar.
Glaucoom (Groene staar): Dit is een ernstige aandoening waarbij de oogdruk te hoog wordt en de oogzenuw beschadigd raakt. Dit leidt tot gezichtsveldverlies en vereist medische interventie.
Door lenssclerose verlies je dus niet direct gezichtsvermogen in de breedte, maar je verliest de mogelijkheid om snel en moeiteloos te schakelen tussen ver en dichtbij. Dit levert vooral problemen op bij fijne taken.
Wat kun je doen tegen de effecten van lenssclerose?
Hoewel je het natuurlijke verhardingsproces niet kunt stoppen, zijn er uitstekende manieren om jouw zichtcomfort te verbeteren. De oplossing ligt vaak in de juiste ondersteuning voor jouw ogen.
De rol van de juiste bril of lenzen
De meest directe aanpak is het aanmeten van de juiste correctie. Je opticien kijkt naar jouw specifieke behoeften en jouw levensstijl.
Leesbril: Voor beginnende klachten is een eenvoudige leesbril voldoende. Deze bril versterkt de beelden dichtbij, zodat jouw ogen minder hard hoeven te werken.
Multifocale brillenglazen: Dit is een populaire oplossing voor wie na de leeftijd van veertig de afhankelijkheid van verschillende brillen beu is. Multifocale glazen hebben verschillende sterktes in één glas. Je kijkt door het bovenste gedeelte voor veraf, het midden voor middenafstand (bijvoorbeeld beeldscherm) en het onderste gedeelte voor dichtbij.
Zorg voor een goede werkplekverlichting: Meer licht helpt jouw ogen. Zorg dat je lees- of werkplek goed verlicht is. Dit vermindert de inspanning die jouw ogen moeten leveren om details scherp te stellen. Dit is een simpele aanpassing met een groot effect.
Belangrijke links
Bekijk deze interessante artikelen die we hebben uitgekozen over Wat is lenssclerose en hoe verschilt het van staar?.
• Soorten staar – Oogfonds
De invloed van voeding en ooggezondheid
Hoewel voeding lenssclerose niet direct tegengaat, draagt een gezonde levensstijl bij aan de algehele gezondheid van jouw ogen. Jouw ogen hebben voedingsstoffen nodig om optimaal te functioneren.
• Eet veel groene bladgroenten, zoals spinazie en boerenkool. Deze bevatten luteïne en zeaxanthine. Dit zijn belangrijke antioxidanten voor het netvlies.
• Zorg voor voldoende inname van Omega-3 vetzuren. Je vindt deze in vette vis. Ze ondersteunen de vochthuishouding van het oog.
• Hydratatie is cruciaal. Drink voldoende water gedurende de dag.
Regelmatige oogcontroles zijn essentieel. Zelfs als je alleen de ouderdomsverziendheid vermoedt, controleren specialisten ook de gezondheid van je netvlies en de oogdruk. Zo pak je potentiële problemen vroeg aan.
Veelgestelde vragen over lenssclerose
Je hebt vast nog wat vragen over dit natuurlijke proces. Hieronder vind je antwoorden op de meest voorkomende zaken.
Is lenssclerose hetzelfde als ouderdomsverziendheid?
Ja, lenssclerose is de onderliggende fysieke oorzaak van ouderdomsverziendheid (presbyopie). Door de verharding kan de lens niet meer accommoderen, wat leidt tot het probleem met dichtbij zien.
Kan ik lenssclerose voorkomen?
Nee, je kunt het natuurlijke verhardingsproces van de ooglens niet stoppen of voorkomen. Het is een inherent onderdeel van het ouder worden van het oog.
Wanneer moet ik een opticien bezoeken vanwege lenssclerose?
Zodra je merkt dat je moeite hebt met lezen op normale afstand, of als je lichtbronnen als halo’s ziet bij schemering, is het tijd voor een controle. Dit gebeurt vaak tussen de veertig en vijfenveertig jaar.
Zijn er operaties om lenssclerose te behandelen?
Wanneer de lens sclerotisch en/of troebel (staar) is, kan een oogarts de lens vervangen door een heldere kunstlens. Dit is dezelfde procedure als bij staaroperaties. De kunstlens heeft de juiste sterkte, waardoor je vaak geen leesbril meer nodig hebt.